Turan Dursun Blogları

Just another WordPress.com site

Muhammedin Köleleri

Bu aşaıdaki liste ağırlıklı olarak Prof. Celal Yeniçeri’nin “Hz.Muhammed ve Yaşadığı Hayat” isimli kitabından derlenmiştir. Doğrusunu söylemek gerekirse böyle bir listeyi bu kadar derli toplu bir şekilde başka bir kaynakta (Tabii 2. el kaynak olarak) bulmak mümkün değil. Bu yüzden bu çalışma bence takdire şayandır kendisini tebrik ederim. Yorum ksımları bana aittir ve bazı ufak eklemelerim de olmuştr zaten okuduğunuz da bunu farkedeceksiniz. Eğer genel okumalarınızda farkettiğiniz bu isimlere ilave edeceğiniz bilgiler var ise lütfen bu topicte yazın… Sonuçta bu listenin de diğer listeler (savaş, cinayet, zevceler vb) zenginleştirlmeye ihtiyacı olduğunu düşünüyorum.

Kadın köleleri (Cariyeleri)

1– Emetullah: Sadece hizmetçi olarak gösteriliyor

2– Ümeyme : Muhammed’in abdest alma işlerine bakıyor

3– Bereket (Ümm-ü Eymen) : Muhammed’e babasından miras olarak kalmış ve ona dadılık yapmış. Muhammed onu Zeyd b. Harise ile evlendirmiş ve ondan Üsame’yi doğurmuştur. İlginç olan Ümmü Eymen’in Zeyd ile evlendiğinde oldukça yaşlı olmasına rağmen ondan bir çocuk dünyaya getirmesi. Zeyd yaşlı hanımı Ümmü Eymen’den nasıl bir çocuk yaptı anlamak mümkün değil. Çünkü Ümmü Eymen Muhammed’e dadılık yapmış . Muhammed onun için “annemden sonraki annem” demiş. Zeyd Muhammed’in üvey oğlu, Ümmü Eymen’de annesi gibi kabul ettiği baba mirası köle-dadısı. Aradaki yaş farkı had safhada…

4– Hadra : Hakkıda fazla bilgi yok. Azad edildiği söyleniyor

5– Huleysa: Muhammed’in hanımı Hafza’nın mevlâsı (bu kelime bazı yerde köle bazı yerde azadlı köle veya hizmetçi, sırdaş, dost vb. anlamlar veriyor)

6– Havle: Muhammed’in hizmetçisi (evinini süpürüyormuş)

7– Rezine (veya Ruzeyne): Muhammed’in Hayber’de ganimet olarak esir alıp evlendiği yahudi asıllı eşi Safiyye’ye ait. Birinci sıradaki Emetullah’ın annesi aynı zamanda.

8– Radva: Hakkında bilgi yok sadece isim olarak geçmiş

9– Saibe: Bilgi yok..

10–Sedise: Hafza’ya ait olduğu söyleniyor

11–Sellâme : Muhammed’in cariyelerinden Marya’dan olan oğlu İbrahim’e dadılık yapmış

12–Selmâ: Muhammed’in bir defada azad ettiği dört kölesinden birisi. İbn-i Kesir’e göre aile içinde önemli bir yeri varmış. İyi bir ahçıymış ve
Muhammed ile çarşıya da çıkarmış. Hakkında geniş bilgi var ama burada yazmaya gerek yok.

13–Şirin el-Kopti: Muhammed’in çocuk yaptığı cariye Marya’nın kızkardeşi. Mısır kralı Muvakkıs tarafından hediye olarak gönderildi. Muhammed de onu ünlü şairi Hasan b. Sabit’e hediye olarak vermiş.

14–Unkûde: Aişe’ye ait bir cariye

15–Meymune bint Sad: Muhammed’in azadlı cariyelerinden. Pek çok hadis rivayet etmiş

16–Meymune bint Uneyse : Muhammed’in azadlı cariyelerinden

17–Dumayra : Muhammed’in bir defada azad ettiği dört kölesinden birisi.

18–Ümm-ü Ayyaş: Muhammed onu Osman ile evlendirdiği kızına vermiş.

19- Meymune b. Ebi Abis: Bilgi yok

20–Marya el-Kopti (zevce cariye): Mısır kralı Muvakkıs tarafından hediye edildi. Muhammed’in zevce-cariyesi ondan bir çocuğu oldu adı İbrahim.

21- Nefise (zevce-cariye): Muhammed bir ara Zeyneb’ten üç aylığına ilişkiyi kesiyor. Üç ay sonra onunla barışınca Zeyneb kendisine bu cariyeyi hediye ediyor. Bu cariyenin güzelliğinden dolayı Muhammed ona “nefis” anlamına gelen “nefise” (yani ‘nefis’in dişil olanı) ismi veriyor .Muhammed onu cinsel amaçlı olarakta kullanıyordu.

22- Cemile (zevce-cariye): Bir harpte ganimet olarak hissesine düşüyor ama hangi harp olduğu belli değil imiş (Bence Kureyza esirleri arasındaydı) Muhammed onu da cinsel ihtiyaçları için kullanıyordu. Tarihçiler bu konuda ittifak etmişlerdir.

Not 1: Kureyza baskınında Muhammed Kureyza kabilesinin erkeklerinin boyunlarını vurdurmuş kadınlarınıda esir almıştı. Muhammed’in payına 1/5 humus hissesi olarak 150-200 civarında kadın ve çocuk ganimet olarak düşmüş Muhammed de onları Şam esir pazarında sattırıp onların parasıyla savaş için at ve silah almıştır. (Not: Anneler ve çocukları ayrı ayrı satılmış ve çocuklar hem annesiz bırakılmış hem de köle olarak meçhul bir yaşama itilmiştir; akîbetleri bilinmemektedir. Zannımca ufak yaştaki kız çocukları yeni sahiplerinin cinsel istismarına uğramıştır.)

Not 2: Kureyza’da esir alınan Reyhane’yi bu listeye dahil etmedim çünkü onu Muhammed’in hanımları listesine ekleyeceğim. Tabii Reyhane’nin cariye olarak m kaldığı yoksa Muhammed’in hanımı mı olduğu daima tartışmalı bir konu olmuştur. Prof. Celal Yeniçeri onu zevce-cariye olarak değerlendirmiş.

Erkek köleleri

1– Usâme: Zeyd’in oğlu. Bu listeye dahil edilmeyebilir. (Prof. Celal Yeniçeri almış) tabii Zeyd yaşlı hanımı Ümmü Eymen’den nasl bu çocuğu yaptı anlamak mümkün değil. Muhammed son günlerinde Usame’yi islam orduları başkomutanlığına getirdiğinde yaşı 18-19 idi.

2– Eslem: Gazvelerde Muhammed’in eşyalarını taşıyormuş.

3– Enese b. Ziyad: Bedir ve Uhud harbinde Muhammed’in mevlası olarak yer lmış

4– Eymen : Ümmü Eymen’in oğlu Usame’nin anadan bir kardeşi .Muhammed’in abdest suyunu hazırlarmış. Hüneyn savaşında ölmüş

5– Bâzam : Bilgi yok. Adı Tahman olarak da geçiyormuş

6– Sevbân: Seferde olsun pazarda olsun Muhammed’in yanından hiç ayrılmazmış. Daha sonra Humus şehirne yerleşmiş ve Hicri 54 yılında orada vefat etmiş.

7– Huneyn: O da Muhammed’in abdest alma işlerine yardımcı olur ve su temin edermiş. Ondan kalan suyu da sahabeye takdim edermiş.

8– Zekvân: Bilgi yok..

9– Râfi (Ebu Râfi): Muhammed’in Benü Nadir arazilerindeki kahyası olarak görev yapmış.MuhammedE turfanda meyve ve zebzeyi buradan o getirirmiş

10- Rebâh: Muhammed’i ziyaret edenlerle ilgilenirmiş.

11- Ruveyfa: Kendisi hakkında bilgi yok.

12- Zeyd b. Harise: Çok aşina oldğumuz bir isim. Kuran’da bile ismi geçiyor. Muhammed’in hanımı Zeyneb’i aldıktan sonra sürekli komutan olarak sefere çıkarttığı eski kölesi, sonraki üvey oğlu ve başkumandanı

13– Zeyd Ebu Yesâr : Bilgi yok

14– Sefîne: Muhammed’n hanımı Ümmü Seleme’nin kölesi. Asıl adı Mehran. Muhammed’e hizmet etmesi şartı ile Ümmü Seleme onu azad etmiş.
Gazve ve seriyyelerde eşyaları onun sırtına yüklerlermiş.

15– Selmanu’l Farisi: Muhammed onu ehl-i beytine dahil etmiş. Hendek savaşında hendek kazılması önerisi ondan gelir. Oldukça ünlü bir isimdir. Heryerde detaylı bilgi bulabilrisiniz.

16– Şakrân : Muhammed’e babasından miras olarak kalmıştır. Mureysi (Ben-i Mustalık) gavzesinde elde edilen ganimetlerden yolda dökülenleri toplamakla görevlendirilmiş.

17– Dumayra: Cahilliye öneminde köle yapılmış. Muhammed onu satın alıp azad etmiş.

18– Tahmân (Mervan): Muhammed’in Hayber’deki arazilerine bakan kahya-kölesi

19– Ubeyd: Bilgi yok

20– Fadâle Yemani: İsmi İbn Hazm tarafından halife II. Ömer için hazırlanan listede geçiyormuş.

21– Kafîz: Bilgi yok

22– Kirkere: Savaşlarda Muhammed’in eşyalarını taşıyormuş. Ganimetlerden elbise çaldığı için Muhammed trafından cehennemlik olarak etiketlenmiş.Sahih hadis kaynaklarında geçer bu olay.

23– Keysan: Muhammed’in azadlı kölesi. Muhammed onu azad ettikten sonra mevlası olarak zekattan bir şe yiyemeyeceğini söylemiş.

24– Mebur el-Kopti: Mısır kralı Mukavkısın Muhammed’e hediye ettiği 3 kardeşten erkek olanı.

25– Midam: Hayber ganemetlerinden mal aşırması nedeni ile Muhammed tarafından ölüm cezasına çarptırılmış ve cezası infaz edilmiştir.

26– Nâfi: Bilgi yok

27– Nufay: Cemel ve Sıffın harplerine katıldığı söyleniyor ama Muhammed’in yanındaki pozisyonu belli değil.

28– Vâkıd: Bilgi yok

29– Hürmüz Ebû Keysân: Bedr savaşına katılmış. Muhammed onu azad etmiş ve zekat malından yiyemeyeceğini söylemiş

30– Hişâm: Bilgi yok

31- Yesâr: Gatafan ve Süleym harbi sırasında Muhammed’in eline geçmiş. Güzel namaz kıldığı için Muhammed onu azad etti. Muhammed’in zekat sürülerinin çobanlığını yapıyordu. Ureyne kabilesinden bazı kimseler tarafından gözleri oyularak vahşice öldürülmüş daha sonra da Muhammed onlara misilleme olarak aynı işleme taabi tutmuştur. (Not: Maide 33 ayetinin bu olay nedeni ile indiği (!) söylenir)

32– Ebû el-Hamrâ: Muhammed’in hizmetçisi olarak geçiyor ama ne hizmetinde bulunduğu belirtilmiyor.

33– Ebû Seleme: Muhammed’in çobanı

34– Ebû Safiyye : Bilgi yok

35- Ebû Dumayra: Daha önce adı geçen Dumayra’nın babası. Cahilliye döneminde köle yapılmış ve daha sonra Muhammed tarafından satın alınmıştır.Muhammed daha sonra onu ehl-i beytine almıştır.

36- Ebû Ubeyde : Azadlı köle. Ahçılık yapıyormuş

37– Ebû Asîb: Azadlı köle olarak geçiyor.

38– Ebû Kebşe Süleym el-Enmârî: Uhud ve sonraki diğer harplere katılmış. Muhammed’den çokca hadis rivayet etmiş.

39– Ebû Muveyhibe: Ben-i Mustalık gazvesinde Aişe’nin devesini sürenlerden. Zannımca o da Aişe’nin kölesi idi. Muhammed onu daha sonra azad etmiştir.

Hürlerden hizmetçileri

1–Enes b. Malik
2–Esla b. Şerîk
3–Esma b. Harise
4–Bukeyra
5–Bilal b. Rebâh el Habeşî
6–Habbe ve Sevâ
7–Zu-Mıhmar
8–Rabî’a b. Ka’b el-Eslemi
9–Sa’d
10–Abdullah Revâha
11–Abdullah b. Mesûd
12–Ukbe b. Âmir
13–Kays b. Sa’d
14–Mugîra b. Şu’be
15–Mikdâd b. Esved
16–Mûhacir
17–Ebu’s-Sehm
18- Ebu Bekr : İlginç ama İbn Kesir onu da Muhammed’in hizmetçisi olarak göstermiş

Not: Bu yukarıdaki “hür hizmetçiler”le ilgili bilgilere girmiyorum istediğiniz kadar çok bilgiyi internette bulabilirisiniz

Bu konuda en geniş bilgi İbn Seyyidi’n-Nas (Seyiddünnas)’da. Toplam 53 erkek köle 15 cariye ve 18 sahabelerden hür hizmetçi ismi geçiyormuş. (Bu bilgi Arif Tekin’de geçiyor)
İbn-i Kesir’in (el-sira) siretinde de Muhammed’in kölelerinin 40 kadarınının ismi hayat hikayesi dahil verilmekteymiş.
İbnu’l Kayyum da ise 45 köle ismi geçiyormuş.
İbn Sad (ö. 230) ise sadece 17 köleden bahsediyormuş.
Ayrıca;
Hammâd (ö 267 h. )—Teriketû’n Nebi
Hakim-Müstedrek
Moğultay-el-İşare
İbnu’l Cevzi-Telkih bu konuda kaynaklar arasında.

Muhammed’in mevlâlarına saygı ve itina içinde olan Halife Ömer b. Abdüllaziz (99-101 h. / 717-720 m) de Muhmmed b. Hazma kendisi için bunları araştırıp tepit etmesini bir yazı ile istemiş İbn-Hazm da bu konuda bir liste hazırlayarak ona sunmuş. İbn Kesir, Fadâle gibi mevlalardan bahsederken bu listeden faydalandığını söylemiş. Bu konuda daha o tarihlerde ayrı bir kütük ortaya çıkarılmış.

Tabii bütün bu yukarıdaki kaynakların dışında da olağan siret ve hadis okumalarında da bu kölelerin isimlerine yere yer rastlanabilir.

 

YAZAN: Sodomo–

About these ads

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: